ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Διαχείριση Κινδύνου Χρηματοπιστωτικών Ιδρυμάτων
1. Γενικά
Σχολή
Χρηματοοικονομικής και Στατιστικής
Τμήμα
Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής
Επίπεδο Σπουδών
1ος Κύκλος Σπουδών
Κωδικός Μαθήματος
ΧΡΤΡΑ07
Εξάμηνο Σπουδών
7ο
Τίτλος Μαθήματος
Διαχείριση Κινδύνου Χρηματοπιστωτικών Ιδρυμάτων
Αυτοτελείς
Διδακτικές Δραστηριότητες
Εβδομαδιαίες Ώρες Διδασκαλίας
Πιστωτικές
Μονάδες
Διαλέξεις
4
7,5
Τύπος Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου
Προαπαιτούμενα Μαθήματα
Το μαθημα είναι 4ου έτους, στο οποίο οι φοιτητές χρησιμοποιούν τις γνώσεις οικονομικών, χρηματοοικονομικής και στατιστικής/οικονομετρίας των προηγούμενων ετών
Γλώσσα Διδασκαλίας και Εξετάσεων
Ελληνικά
Το μάθημα προσφέρεται σε Φοιτητές Erasmus;
Ναι
Url (Eclass)
https://eclass.unipi.gr/courses/XTDUG135/
2. Μαθησιακά Αποτελέσματα
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Οι φοιτητές μαθαίνουν:
- Να κατανοούν τον διαμεσολαβητικό ρόλο των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και να ερμηνεύουν τη σύνδεση μεταξύ τραπεζικών κρίσεων, αγορών, δανείων, καταθέσεων και κεφαλαιακής ενίσχυσης.
- Να αναγνωρίζουν και να μετρούν τον κίνδυνο επιτοκίου με εργαλεία όπως η σταθμισμένη διάρκεια (duration) και το duration gap όπως επίσης και να αξιολογούν βασικές στρατηγικές αντιστάθμισης.
- Να κατανοούν τον κίνδυνο ρευστότητας και τους βασικούς δείκτες παρακολούθησης του υπό το αντίστοιχο εποπτικό πλαίσιο.
- Αναφορικά στον πιστωτικό κίνδυνο, να κατανοούν τις μεθοδολογίες CreditMetrics, RAROC και Merton καθώς και να υπολογίζουν την αναμενόμενη ζημία (Expected Credit Loss – ECL) και τις βασικές παραμέτρους της (Probability of Default, Loss Given Default και Exposure At Default) καθλως.
- Να αναλύουν τον συναλλαγματικό κίνδυνο και τον κίνδυνο χώρας καθώς και να αξιολογούν στρατηγικές διαχείρισής τους.
- Αναφορικά στον κίνδυνο αγοράς, να υπολογίζουν τα μέτρα Value at Risk και Expected Shortfall καθώς και να κατανοούν τη διαδικασία ελέγχου (backtesting exercise) των εκτιμώμενων υποδειγμάτων.
- Να κατανοούν τη λογική και εφαρμογή των stress tests και την εξέλιξη των συμφωνιών της Βασιλείας, καθώς και το ρόλο των ICAAP, ILAAP και MREL.
- Να κατανοούν και να υπολογίζουν τους κύριους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας ενός χρηματοπιστωτικού ιδρύματος.
Γενικές Ικανότητες
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Λήψη αποφάσεων με βάση στοιχεία πραγματικών ισολογισμών μίας τράπεζας
- Μέτρηση χρηματοοικονομικών κινδύνων με διαφορετικές μεθοδολογίες
3. Περιεχόμενο Μαθήματος
- Χρηματοοικονομικό Σύστημα
- Ο διαμεσολαβητικός ρόλος των χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων στο διεθνές περιβάλλον
- Ελληνικό χρηματοοικονομικό σύστημα
- Κίνδυνος Επιτοκίου
(α) Εισαγωγή στον Κίνδυνο Επιτοκίου
- Σταθμισμένη Διάρκεια (Duration)
- Duration Gap
- Κυρτότητα
(β) Αντιστάθμιση Κινδύνου Επιτοκίου
- Περιγραφή παραγώγων αξιογράφων
- Αντιστάθμιση με Συμβόλαια Μελλοντικής Εκπλήρωσης (Futures),
- Αντιστάθμιση με Συμβόλαια Ανταλλαγής (Swaps),
- Τιτλοποιήσεις (Securitization)
- Κίνδυνος ρευστότητας
- Τρόποι διαχείρισής του
- Επίσημοι δείκτες μέτρησής του
- Πιστωτικός Κίνδυνος
- Ποιότητα & Χαρακτηριστικά δανείων, Απόδοση
- Υποδείγματα Μέτρησης Πιστωτικού Κινδύνου
- Αντιστάθμιση Πιστωτικού Κινδύνου
- Συναλλαγματικός Κίνδυνος και Κίνδυνος Χώρας
- Αντιστάθμιση συναλλαγματικού κινδύνου με αλλαγή στον ισολογισμό και με προθεσμιακές πράξεις
- Μορφές κινδύνου χώρας ή επικράτειας, πρόσφατη ιστορική αναδρομή
- Εκτίμηση κινδύνου χώρας και αντιμετώπιση κινδύνου με ανταλλαγή χρέους με κεφάλαιο, ή με πολυετή συμφωνία αναδιάρθρωσης των οφειλών
- Κίνδυνος Αγοράς
- Χρησιμότητα Διαχείρισης Κινδύνου Αγοράς, Επενδυτικό Χαρτοφυλάκιο
- Μέτρηση Κινδύνου Αγοράς (VAR, μέθοδοι Προσομοιώσεων, Credit Metrics & Expected Shortfall)
- Κίνδυνος Αγοράς και τραπεζική εποπτεία
- Κεφαλαιακή Επάρκεια
- Stress tests σε Η.Π.Α. & Ευρωζώνη – Νέες μεθοδολογίες εποπτείας
- Σύμφωνα της Βασιλείας, ICAAP, ILAAP
4. Διδακτικές και Μαθησιακές Μέθοδοι - Αξιολόγηση
Τρόπος Παράδοσης
Πρόσωπο με πρόσωπο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
- Διαφάνειες (power point slides).
- Επίλυση ασκήσεων και περιπτώσεων μελέτης στον πίνακα αλλά και με χρήση στατιστικών προγραμμάτων.
- Χρήση ηλεκτρονικής επικοινωνίας (emails) για επικοινωνία με τους φοιτητές όσον αφορά απάντηση ερωτημάτων και αποριών αλλά και παράδοση ασκήσεων.
- Χρήση ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-class για την ανάρτηση του υλικού των διαλέξεων αλλά και επιπρόσθετο υποστηρικτικό υλικό (π.χ., επιστημονικά άρθρα, case studies κτλ.)
Οργάνωση Διδασκαλίας
Δραστηριότητα
Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου
Διαλέξεις
52
Αυτοτελής Μελέτη
135,5
Σύνολο Μαθήματος
187,5
Αξιολόγηση Φοιτητών
- Στα μέσα του εξαμήνου οι μαθητές συμμετέχουν σε πρόοδο που καλύπτει τις ενότητες (1), (2) και (3). Η εξέταση περιέχει (α) ερωτήσεις γενικών γνώσεων από την υποχρεωτική ύλη, (β) ερωτήσεις από τρέχοντα οικονομικά θέματα και άρθρα από τον Οικονομικό Τύπο που συζητήθηκαν στις διαλέξεις, (γ) αριθμητικά προβλήματα παρόμοια με τα προβλήματα του κυρίου συγγράμματος.
- Ο βαθμός της προόδου υπολογίζεται στον τελικό βαθμό μόνο εάν είναι καλύτερος από τον βαθμό της τελικής εξέτασης.
- Η τελική εξέταση έχει παρόμοια δομή με την πρόοδο, αλλά καλύπτει όλες τις ενότητες του μαθήματος.
5. Βιβλιογραφία
Συνιστώμενη Βιβλιογραφία
- Σημειώσεις (power point slides) και ασκήσεις του διδάσκοντα (eclass.unipi.gr).
- Anthony Saunders, Million Marcia Cornett. Διοίκηση Χρηματοπιστωτικών Ιδρυμάτων και Διαχείριση Κινδύνων, BROKEN HILL PUBLISHERS LTD.
- Hull, J. C. (2023). Risk Management and Financial Institutions, 6th ed., Wiley.
- Jorion, P. (2007). Value at Risk: The New Benchmark for Managing Financial Risk, 3rd ed., McGraw-Hill.
- Christoffersen, P. (2011). Elements of Financial Risk Management, Academic Press.
- Άρθρα από τον Οικονομικό Τύπο στη διάκεια του εξαμήνου.
- Δημοσιευμένο υλικό της ECB, EBA και BIS για τη μέτρηση χρηματοοικονομικών κινδύνων.